Önsöz: 1980’li yılların başında Türkiye’nin sosyal gündemine giren “Sokak çocukları” meselesi; Türkiye’nin başta gelen millî problemleri arasında ve ön sırada yer almaktadır. Sokak çocukları bizim evlâtlarımızdır ve bu ülkeye kazandırılması gerekir. Bunlar aile içi fırtına neticesi sokağa dökülmüş incilerdir.
Bu meselede devletin ve hükûmetin kayıtsız ve seyirci kaldığı iddiası doğru değildir, ama yeterli olmadığı da bir gerçektir. Her sosyal meselede olduğu gibi, sokak çocukları meselesinin de temelinde aslî ve tâlî çok sayıda sebep vardır.
Bu meselenin yalnız polis gücü ile halli imkânsızdır. Ancak, eğitim, ekonomi, ahlâkî değerler, aile münâsebetleri başta olmak üzere, son derece geniş ve çok sayıda meselenin halli ile, giderek çığ gibi artan “sokak çocukları” meselesi önlenir ya da en azından asgariye indirilir.
Bu meselenin hallinde devletin kuruluşları yanında sivil toplum kuruluşlarının da görev alması zarûrîdir. Türkiye’nin en eski kuruluşlarından olan Türkiye Yeşilay Cemiyeti, Genel Merkez, Şube ve Temsilcilikleri ile bütün imkânlarını kullanarak, bu millî meselenin hallinde âzamî gayret sarfetmeye hazırdır ve ilk safhada konferanslarla, (kitap, broşür vs. gibi) her türlü döküman ve yayınlarımızla bu görev îfâ edilmektedir.
Sokak çocuklarının topluma kazandırılması için ihtiyaç duyulan tedavi, rehabilitasyon, eğitim, meslek edindirme ve istihdam, yurt, okul ve ailelere yardım hizmetlerinde görev alan bakanlıklar ile devlet kurumları ve özel kuruluşlar, raporun “Sorumlu Kuruluşlar” bölümünde arz edilmiştir.
Sokak çocukları meselesi ile ilgili ve bir nevî bilgi demeti olan “Sokak Çocukları Raporu” eklidir.
İlgili kuruluş ve makamlara saygılarımızla  arz ederiz.

Türkiye Yeşilay Cemiyeti  Genel Başkanı
Av. M. Necâti ÖZFATURA

SOKAK ÇOCUKLARI KİMDİR?

“Sokağı mesken tutarak, günün önemli bir bölümünü sokakta yaşıtları ile birlikte geçiren, yaşamış oldukları ortamlarda her türlü ihmâl, istismar, sömürü ve kötü davranışa mâruz kalan, aile veya yasal yakınları ile bağları kısmen veya tamamen kopmuş, genellikle yaşıtları ile birlikte kendilerini korumaya çalışan, çoğunlukla da uçucu ve uyarıcı madde bağımlılığı bulunan çocuklardır.”
*
Haberler:
Başbakan Erdoğan'dan

'Sokak Çocukları'  Genelgesi:

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 'Sokakta Yaşayan ve Çalışan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli' ne ilişkin bir genelge yayımladı. (25 Mart 2005)

Resmi Gazete'nin 25 Mart 2005 tarihli sayısında yayımlanan genelgeye göre Başbakan Erdoğan, sorunun aciliyeti ve ulaştığı boyutlar nedeniyle ilk etapta, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun (SHÇEK) geliştirdiği hizmet modelinin İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Adana, Mersin, Bursa ve Antalya illerinden başlanarak, ihtiyaç duyulan tüm illerde hayata geçirilmesinin kararlaştırıldığını belirtti.
Erdoğan, projede kendilerine görev verilen bütün kamu kuruluşlarının, projenin yürütülmesinden sorumlu kuruluşlarca ihtiyaç duyulacak mobil ekip, donanım ve personel görevlendirilmesi konularında gereken yardım ve desteği gecikmeksizin sağlamalarını istedi.
Genelgede, son yıllarda başta büyük şehirler olmak üzere, göç alan kentlerde, sokakta yaşayan ve çalışan çocukların durumunun önemli bir sosyal sorun olarak ortaya çıktığı belirtildi. Sokakta yaşayan, her türlü madde bağımlılığına açık olan ve bir kısmının hırsızlık, gasp, kapkaç gibi olaylara da karıştırıldığı bilinen bu çocukların, tedavi, rehabilitasyon ve eğitimleri sağlanarak topluma kazandırılmalarının ancak etkin ve kalıcı önlemlerle mümkün olduğu kaydedilen genelgede, sorunun temelden çözümü için de; ulusal ve yerel düzeyde plânlı ve organize uygulamaların derhal başlatılmasının zorunlu bulunduğuna işaret edildi.

Erdoğan, bu amaçla, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu'nun bağlı olduğu bakanlığın koordinatörlüğünde, Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Milli Eğitim Bakanı ve Sağlık Bakanı'nın katılımıyla bir komite kurulduğunu, kısa, orta ve uzun vâdeli stratejilerin belirlenmesi çalışmalarına başlandığını bildirerek,"Sorunun aciliyeti ve ulaştığı boyutlar nedeniyle ilk etapta, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından geliştirilen 'Sokakta Yaşayan/Çalışan Çocuklara Yönelik Hizmet Modeli'nin İstanbul, Ankara, İzmir, Diyarbakır, Adana, Mersin, Bursa, Antalya illerinden başlanarak, ihtiyaç duyulan tüm illerimizde hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır"dedi.

Başbakan Erdoğan, genelgesinde şunları söyledi; "Koordinatör Bakanlık tarafından ilgili tüm kamu kurum ve kuruluşlarına dağıtımı sağlanacak olan söz konusu hizmet modelinin başarıyla uygulanabilmesi için tüm kamu kurum ve kuruluşları arasında işbirliğinin sağlanması vazgeçilmez bir gerekliliktir. Bu nedenle, projede kendilerine görev verilen Bakanlıklar, valilikler ve başta büyükşehir belediye başkanlıkları olmak üzere tüm belediye başkanlıkları, il özel idareleri, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Genel Müdürlüğü ile Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, projenin başarısı için gerekli tedbirleri eksiksiz olarak alacaklar, projenin yürütülmesinden sorumlu kuruluşlarca ihtiyaç duyulacak mobil ekip, donanım ve personel görevlendirilmesi konularında gereken yardım ve desteği gecikmeksizin sağlayacaklardır.

Ayrıca yürütülecek çalışmalarda bu modele, tüm sivil toplum kuruluşları ve gönüllülerin sahip çıkması sağlanarak, projenin topluma mâl edilmesine önem verilecektir.
Konunun önemi ve âciliyeti göz önünde bulundurularak, uygulamada görev alacak tüm kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu personelinin gereken ciddiyet ve hassasiyeti göstermelerini, uygulamaların yöneticiler tarafından dikkatle takibini ve her hangi bir aksamaya meydan verilmemesini önemle rica ederim.