Yeşilay’ın Kurucularından Belgeler

Halûk Perk Vakfı Koleksiyonu envanterine kayıtlı eserlerin görsellerinden oluşan ve Haluk Perk, Murat Çekin, Ahmet Zeki İzgöer tarafından hazırlanan Hilal-i Ahdar’dan Yeşilay’a Bağımlılıkla Mücadele isimli kitap; Yeşilay Yayınları arayıcılığıyla okurlarla buluşmaya hazırlanıyor. Yeşilay Haftası’na özel olarak, bu kıymetli eserden küçük bir bölümü sizlerle paylaşmak istedik.

MAZHAR OSMAN UZMAN (1884-1951)
Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman Uzman (1884-1951) Türkiye’de ilk modern ruh sağlığı hastanesini kuran Türk hekimidir.

1904 yılında Askerî Tıbbiyeyi bitiren Mazhar Osman, Gülhane Askerî Tıbbiyesinde muallim muavinliğine (doçent) getirilmiştir. I. Dünya Savaşı’nda Fransızlara bağlı olan Şişli Hastanesi’ne devletin el koyması sonrasında bu hastanede müşahedehane başhekimliği ve Haydarpaşa Hastanesi’nde sinir mütehassıslığı yapmıştır. İşgal yıllarında Toptaşı ve Zeynep Kâmil hastanelerinin başhekimliğinde bulunmuştur.

Mazhar Osman, Toptaşı Bimarhanesi’nin başına geçtikten sonra eski sistem tedavileri değiştirmeyi başarmış, etrafına topladığı genç hekimlere asabiye ve akliye şubesinin önemini anlatmaya çalışmış ve bu dalda ekol olmuştur.

Mazhar Osman Uzman 1924’te başlayıp 1927 yılına kadar süren dönemde Bimarhane’yi Toptaşı’ndan imkânları genişlemeye uygun ve o zamanlar şehir dışında olan Bakırköy’de Reşadiye Kışlası binalarına nakletmiştir. Kurucusu olduğu hastanenin başhekimliğini 1941 yılına kadar sürdürmüştür.

Mazhar Osman’ın Tababet-i Ruhiye, Psikiyatri, Akıl Hastalıkları, Sinir Hastalıkları (2 cilt), Zatü’d-dimâğ-i İstilâî, Sıhhat Almanağı, Keyif Veren Zehirler, Klinik Cephesinden Alkolizma, Cinnet-i Meşâhîr- Maupassant, Sıhhi Hikâyeler, Konferanslar, Lepra ile Mücadele gibi kitapları ve Güneş Çarpması ve Donma adıyla tercüme ettiği kitabı Esrarla Erken Bunama konusunda o zamanki adıyla Cemiyet-i Akvam’ın isteği üzerine hazırladığı değerli bir de raporu vardır. Bundan başka başyazarlığını yaptığı Tababet-i Seririye, Tababet-i Hâzıra ve Sıhhî Sahifelerde tıp içi ve dışı yazılar yazmıştır.

Ord. Prof. Dr. Mazhar Osman kurucusu olduğu Yeşilay’ın 25 yıl, Türk Tıp Cemiyeti’nin 7 yıl, yine kurucularından olduğu Akıl ve Sinir Hastalıkları Cemiyeti’nin 25 yıldan uzun süre başkanlığını yapmıştır. Aynı zamanda Sağlık Şurası üyeliğinde bulunmuştur.