Madde Bağımlılığı Tedavisinde Bütüncül Bir Yaklaşım: Yeşilay Rehabilitasyon Merkezleri

KLİNİK PSİKOLOG CEYHUN KAHVECİ / KAYSERİ YEŞİLAY REHABİLİTASYON MERKEZİ

Rehabilitasyon, herhangi bir hastalık veya durum sonucunda kişinin kaybettiği yaşam becerilerini geri kazanması için yapılan tüm tedaviler ve desteği kapsar. Ayaktan başlayan bağımlılık tedavisi; vücudun maddeden arınması, gerektiğinde yatarak rehabilitasyon basamağı ve tekrar ayaktan rehabilitasyon basamaklarını içerir.

Yeşilay Rehabilitasyon Merkezleri; erkekler için 15 yaş ve üzeri, kadınlar için de 18 yaş ve üzeri alkol ve madde bağımlılığı tanısı almış bireylerin altı aylık bir tedavi modeli içerisinde duygu, düşünce, davranış ve yaşam stillerinde iyileştirme sağlamayı amaçlayan, haftanın 7 günü 24 saat hizmet veren, bireylerin bilgilerinin gizli tutulduğu, ücretsiz ve yatılı tedavi merkezleridir.

Merkezlerimiz 10 Nisan 2023’te Bursa’da, 17 Nisan 2023’te ise Diyarbakır’da ve 15 Mayıs 2025’te ise Kayseri’de ilk danışanlarını kabul ederek hizmet vermeye başladı. Diyarbakır ve Bursa Merkezlerimizde erkek bireyler kabul edilirken, Kayseri’deki merkezimizde hem erkek hem de kadın bireyler kabul ediliyor.

Bireyler, Yeşilay Danışmanlık Merkezlerinden (YEDAM), Alkol ve Madde Tedavi Merkezlerinden (AMATEM), Çocuk Ergen Alkol Madde Tedavi Merkezlerinden (ÇEMATEM) ve/veya Ruh Sağlığı Hastaneleri aracılığıyla alkol veya maddeden arınma tedavisini tamamlamış olmaları sonrasında yönlendiriliyorlar ve rehabilitasyon merkezlerimize yatışları gerçekleştiriliyor.

Merkezlerde; psikiyatri uzmanı, klinik psikolog, hemşire, belletmen, sosyal hizmet uzmanı, spor eğitmeni, aşçı ve aşçı yardımcısı, resim ve seramik eğitmeni, ergoterapist, elektrik ve mekanik bakım sorumlusu, bahçıvan, iyileşme danışmanı, halkla ilişkiler uzmanı, temizlik ve güvenlik personelleri görev yapıyor.

REHABİLİTASYON MERKEZİNDE BİR GÜN NASIL GEÇİYOR?

Altı aylık tedavi programında bireyler, rutin bir program içerisinde, biyolojik, psikolojik ve sosyal yaşamlarını ve zamanlarını yeniden yapılandırmayı öğreniyorlar. Yeşilay Rehabilitasyon Merkezlerinde 7 gün 24 saat yapılandırılmış bir program uygulanıyor. Kişisel bakım ve oda düzeni ile 07.00’da güne başlanıyor. Kahvaltı sonrası hekim tarafından düzenlenmiş olan ilaç tedavisi uygulanıyor. Kendi bakımını yapmak, yaşam anını düzenlemek, güne planlı ve düzenli başlamanın ilk aşamasını oluşturuyor. Programda sabah ve öğleden sonra bireysel yapılandırılmış spor aktivitesi yer alıyor. Spor, hem fiziksel hem de ruhsal dengeyi sağlama imkânı sunuyor. Psikolog eşliğinde günaydın toplantısı, bağımlılık üzerine eğitimlerin verildiği SAMBA dersleri, psikoterapi görüşmeleri, grup terapileri, sosyal hizmet görüşmeleri, meslek icraları, eğitimleri ve hobi atölyeleri (gastronomi, teknik, tarım, müzik, seramik, resim vb.) gerçekleştiriliyor. Akşam, günün değerlendirilmesinin yapıldığı akşam toplantısına katılım sağlanırken, yemek ile birlikte akşam programına geçiş yapılıyor. Akşam ise düzenli kitap okuma, etüt, film ya da belgesel saatleri olurken, program 22.30’da kişisel bakım (el ve ayak yıkama ile diş fırçalama) sonrası uyuma saati ile sonlanıyor. Ertesi sabah 7.00’da rutin devam ediyor. Bireylere tüm program boyunca 7/24 belletmen ve diğer personeller eşlik ediyor. Günlük yaşam akarken danışanlarımız rutinin içinde günlerini planlamayı, düzenli ve verimli bir hayat yaşamayı öğreniyor.

TEDAVİNİN EVRELERİ

Danışanlar altı aylık tedavi sürecinin ilk iki ayında hoş geldin evresinde olurken, iki ile dördüncü ayları arasında birinci evreye ve son iki aylarında ise ikinci evre programlarına geçiş yapıyorlar. Tedavi programındaki evreler danışanların tedavi sürecindeki ihtiyaçlarına uygun biçimde tasarlanırken, tedaviye uyum sağlayabilen danışanlar evre geçişleri yapıyorlar. Evrelerde programlar farklılaşmakla beraber evre geçişleri oldukça danışanların çeşitli görev ve sorumluluklar almaları bekleniyor.

Hoş geldin evresi, tedavi gören bireylerin ilk evresi olup fiziksel ve ruhsal şikayetlerinin yoğun olduğu bir süreci ifade ediyor. Bu evrede danışanlar ile bireysel psikoterapi görüşmeleri sık sık gerçekleştiriliyor.

DANIŞANLAR MESLEKİ AÇIDAN DA DESTEKLENİYOR

Yeşilay Rehabilitasyon Merkezlerindeki tedavi programında danışanlar, eğitmenler tarafından mesleki alanda eğitilirken, bireylerin eğitimi belli seviyede tamamlaması akabinde Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) ile Halk Eğitim Merkezi (HEM) üzerinden sertifikalandırılarak imkânlar dâhilinde staja gönderilmesi de planlanıyor. Danışanlar; İŞKUR üzerinden özgeçmiş hazırlama, iş hayatına dair diğer eğitimler ve iş görüşmeleri süreçlerine dâhil ediliyorlar. Yeşilay Rehabilitasyon Merkezlerinde tedavi gören bireyler, eğitim hayatına devam edebilmeleri için açık öğretime ve üniversite sınavına kaydediliyor. Etüt saatlerinde sınavlara hazırlanmaları sağlanıyor.

ADLİ SÜREÇLER TAKİP EDİLİYOR

Bağımlı bireyler; adli süreçleri takip etme, süreçlere katılma ve bunları doğru şekilde yönetebilme konularında yetersiz eğitim, psikolojik engeller ve bağımlılığın etkileri gibi nedenlerle aksaklıklar yaşayabiliyorlar. Sosyal hizmet uzmanlarımız sayesinde tüm tedavi süresi boyunca danışanlara adli süreçler konusunda destek olunuyor. Denetimli Serbestlik kararları, yükümlülükleri veya mahkeme durumları gibi hukuki süreçleri hakkında bilgilendirmeler yapılarak adli destek sağlanıyor.

AİLELER DE SÜRECE DÂHİL EDİLİYOR

Yeşilay Rehabilitasyon Merkezlerinde uygulanan tedavinin bir diğer önemli boyutunu da ailelerin sürece dâhil edilmesi oluşturuyor. Aile eğitimleri, her hafta düzenlenen grup toplantılarıyla yapılıyor ve aileler bu eğitimlere hem online hem de yüz yüze (şehir içi veya dışından gelen aileler) katılabiliyorlar. Aileler bağımlılık kavramının ne olduğunu, tedavi sürecinin nasıl işlediğini öğrenirken, bağımlılıkla mücadele eden bireylerin karşılaştığı zorlukları daha iyi anlayarak onlara destek olma noktasında bilinçlenme imkânı buluyorlar. Ailelerin, bağımlı bireyle olan ilişkilerinde empatik bir yaklaşım geliştirmeleri sağlanıyor ve tedavi sürecine aktif katılımları teşvik ediliyor.

Yeşilay Rehabilitasyon Merkezleri, danışanların iyilik hâllerini sürdürebilmeleri amacıyla bütüncül bir yaklaşım benimsiyor. Rehabilitasyon tedavisi sonrası, bireylerin bağımlılıktan uzak kalması ve günlük yaşamını düzenleyebilmesi için tedavide kazanılan bilgi ve alışkanlıkların yaşama aktarılması hedefleniyor. Bu doğrultuda danışanlar; sosyal ilişkilerini yeniden inşa ediyor, çalışma hayatına adım atarak olası zorluklarla başa çıkmaya çalışıyor. Rehabilitasyon tedavisi; bireylere, bağımlılıklardan uzak durmanın hayatın her alanında her gününde sürdürülmesi gereken bir dönüşüm olduğunu anlatıyor ve Yeşilay sunduğu Türkiye'ye özgü bu model ile dönüşümün yanında olmayı ilke ediniyor.