Samet Koca: “Yeşilay Gençleri Sadece Korumuyor, Güçlendiriyor”

Yeşilay, gençler için ve gençler sayesinde yıllar geçtikçe daha çok kişiye ulaşarak gücüne güç katıyor. Yeşilay Yönetim Kurulu Üyesi Samet Koca özellikle gençler üzerinde yaptığı çalışmalarıyla biliniyor. Yeşilay olarak bağımlılıklardan uzak, üretken, sağlıklı ve topluma yön veren bir gençlik inşa etme amacıyla hareket ettiklerini belirten Koca, “Yeşilay, gençleri sadece koruyan değil, aynı zamanda onları güçlendiren bir yaklaşım benimsiyor” diyor.

Tütün, alkol, madde, kumar ve teknoloji bağımlılıklarının gençlerin özgürlüğünü kısıtladığına dikkat çeken Yeşilay için “Bağımsız Gençlik” bir motto olmanın ötesinde bir vizyonu ifade ediyor. Bu noktada Yeşilay için gençlik ne anlama geliyor? Bu vizyonu biraz açar mısınız?

Yeşilay için gençlik, sadece bir yaş aralığını değil; iradesini koruyabilen, kendi kararlarını bağımsız şekilde alabilen ve hayatını bilinçli tercihlerle yönlendirebilen bireyleri ifade eder.

“Bağımsız Gençlik” ise bir sloganın ötesinde; tütün, alkol, madde, kumar ve teknoloji bağımlılıklarının gençlerin potansiyelini sınırladığı bir dünyada, onların özgür kalabilmesi için ortaya koyduğumuz güçlü bir vizyon. Bizim için özgürlük; “istediğini yapmak” değil, zararlı olanı reddedebilecek iradeye sahip olmaktır. Bu nedenle Yeşilay, gençleri sadece koruyan değil, aynı zamanda onları güçlendiren bir yaklaşım benimser. Amaç; bağımlılıklardan uzak, üretken, sağlıklı ve topluma yön veren bir gençlik inşa etmektir.

Bağımlılık tuzağına düşmüş gençler için Yeşilay’ın sunduğu imkânlardan ve gençlerin bu tuzağa hiç düşmemesi için yürütülen önleyici çalışmalardan, örneğin akran eğitimi gibi uygulamalardan kısaca bahsedebilir misiniz?
Bağımlılık tuzağına düşmüş gençler için Yeşilay, Yeşilay Danışmanlık Merkezleri (YEDAM) aracılığıyla ücretsiz, gizli ve profesyonel destek sunmaktadır. Psikolojik danışmanlık, sosyal destek ve rehabilitasyon süreçleriyle gençlerin yeniden hayata tutunmalarını sağlıyoruz.

Ancak bizim en güçlü alanımız önleyici çalışmalardır. Bu kapsamda:
- Eğitici ve bilinçlendirici kamplar,
- Okullarda ve üniversitelerde farkındalık eğitimleri,
- Akran eğitimi modeli ile gençlerin birbirine ulaşması,
- Sosyal medya ve saha kampanyaları,
- Spor, sanat ve sosyal faaliyetlerle alternatif yaşam alanları oluşturma gibi çalışmalar yürütüyoruz.

Çünkü biliyoruz ki; bağımlılıkla en etkili mücadele, hiç başlanmamasını sağlamaktır. Tüm bu çalışmaların yapı taşı ise, bilimsel altyapı ile hazırlanan Türkiye Bağımlılıkla Mücadele (TBM) Akran Eğitimi gibi nitelikli programlardır. TBM akran eğitimi; okul öncesi, ilkokul, ortaokul, lise, yetişkin ve uygulayıcı olarak farklı yaş gruplarına hitap eden, bilimsel anlatımı ile farkındalık kazandıran, temel bağımlılıklara karşı yaklaşımın nasıl olması gerektiğini belirten ve ayrıca önleyici faaliyetler ile bağımlılığın gerçek anlamda ne demek olduğunu toplumsal olarak da ele alan bir eğitim programıdır. 10 milyondan fazla öğrenciye ulaşan program bağımlılıklara karşı farkındalığı artırarak, bu konuların nasıl ele alınması gerektiği yetilerini de kazandırmaktadır.

“GÖNÜLLÜLÜK YAPISININ KALBİNDE GENÇLER VAR”

Yeşilay’ın gönüllülük faaliyetlerinin merkezinde gençler yer alıyor. Bu kapsamda gençlerle yürüttüğünüz çalışmalar, sahadaki etkileri ve özellikle üniversite kampüslerindeki faaliyetleriniz hakkında neler söylersiniz?
Yeşilay’ın gönüllülük yapısının kalbinde gençler yer alıyor. Üniversite kampüsleri ise bu hareketin en canlı olduğu alanlardan biri.

Bugün Türkiye genelinde faaliyet gösteren Genç Yeşilay toplulukları sayesinde:
• Üniversitelerde etkinlikler, söyleşiler ve atölyeler düzenleniyor.
• Spor ve sanat odaklı organizasyonlarla sağlıklı yaşam teşvik ediliyor.
• Sosyal sorumluluk projeleri ile gençler aktif rol alıyor.
• Kamp çalışmaları ile üniversite öğrencileri hayır diyebilme becerilerinden, sosyal gelişim becerilerine, eğitmenliğe giden süreçten, aktif proje oluşturabilme yeteneklerine sahip oluyor.
• Uluslararası projeler yazarak, değişim programları veya bağımlılıkta önleyici faaliyetler ile, savunuculuk faaliyetlerini ilerletiyor.
• “Dumansız kampüs” gibi örnek projelerle üniversite içerisinde topluma ışık tutabilecek sağlıklı ve çevreci projeler geliştiriliyor.

Sahadaki en büyük etkimiz; gençlerin sadece dinleyen değil, üreten ve yaygınlaştıran aktörler hâline gelmesidir.

Gençler Yeşilay gönüllüsü olmak için nasıl bir yol izlemeli? Gönüllülük süreci nasıl işliyor?
Yeşilay gönüllüsü olmak oldukça kolay ve erişilebilir bir süreç. Gençler;

• Yeşilay’ın resmî web sitesi üzerinden başvuru yapabilir.
• Üniversitelerindeki Genç Yeşilay topluluklarına katılabilir.
• İllerdeki şubelerimizle veya ilçe temsilcileriyle iletişime geçerek sahada aktif görev alabilir.

Gönüllülük sürecinde gençler eğitimler alır, ekiplerle çalışır ve projelerde aktif rol üstlenir. Bu süreç sadece topluma katkı değil, aynı zamanda kişisel gelişim, liderlik ve sosyal çevre kazanımı da sağlar.

“YEŞİLAYCI OLMAK BİR YAŞAM BİÇİMİDİR”

2026 yılının “Bağımsızlık Yılı” ilan edilmesiyle birlikte mart ayında “Sen de Yeşilaycısın” çağrısını Türkiye genelinde gördük. Bu noktada özellikle gençler için Yeşilaycı olmak ne anlama geliyor? Bir Yeşilaycı genç nasıl bir duruş sergiler, neler yapar?
2026’nın “Bağımsızlık Yılı” ilan edilmesiyle birlikte başlattığımız “Bağımsızlık seferberliği” çağrısı aslında çok net bir mesaj veriyor: Bu mücadele hepimizin.

Bağımlılıkla mücadele, sadece Yeşilay profesyonellerine veya Yeşilay gönüllülerine ait değil; toplumun tüm kesimine yayılarak sahiplenilmesi gereken bir süreç. Bu yüzden biz ülkemizin umudu ve geleceğimizin teminatı gençlere yatırım yaparak bu süreci kapsıyoruz.

Yeşilaycı bir genç;
• Bağımlılıklara karşı net bir duruş sergiler.
• Hayır diyebilme kabiliyetine ve özgürlüğüne sahip olur.
• Sağlıklı yaşamı benimser ve çevresine örnek olur.
• Sosyal sorumluluk bilinciyle hareket eder.
• Akranlarını bilinçlendiren bir rol üstlenir.

Kısacası Yeşilaycı olmak; sadece bir gönüllülük değil, bir yaşam biçimi ve değer duruşudur.

Bugün her gencin içinde bu potansiyelin olduğuna inanıyoruz ve diyoruz ki; bağımsız bir gelecek için özgür olan herkes zaten bir Yeşilaycıdır, yeter ki bu bilinci hep birlikte harekete geçirelim.

GENÇLER MÜCADELENİN MERKEZİNDE

Bağımlılıklarla mücadelede gençlerin rolü nedir? Gençler bu mücadelenin neresinde duruyor? Sadece İstanbul’da değil, Türkiye genelinde bu rolü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Gençler bu mücadelenin merkezinde. Yeşilay’da gençler sadece hedef kitle değil, aynı zamanda değişimin öncüsü.

Türkiye genelinde baktığımızda, gençlerin;
• Akranlarına rol model olduğunu,
• Farkındalık çalışmalarını sahada bizzat yürüttüğünü,
• Kampüslerde ve şehirlerde sosyal etki oluşturduğunu görüyoruz.

İş hayatındaki gençlerin veya eğitim/iş hayatı dışındaki gençlerin de bağımlılıklara karşı mücadelesini sürdürebilmek ve onlara ulaşabilmek adına tüm şubelerimiz ve gönüllülerimiz, saha çalışmaları da yürüterek yaş aralığını kapsayıcı faaliyetler sürdürmektedir.

Özellikle İstanbul gibi büyük şehirlerde başlayan bu hareket, bugün Anadolu’nun dört bir yanında aynı bilinçle devam ediyor. Bu da bize şunu gösteriyor; bağımlılıkla mücadele, gençlerle birlikte yürüdüğünde gerçek bir toplumsal dönüşüme dönüşür.