1031
Teknoloji Bağımlılığı

DSÖ’nün Gündeminde E-spor ve Oyun Bağımlılığı Var

Mürsel ÇAVUŞ

Dünya Sağlık Örgütü tarafından düzenlenen 6. Dünya Sağlık Örgütü Davranışsal Bağımlılıkların Halk Sağlığına Etkisi toplantısı 8-10 Kasım tarihleri arasında Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de yapıldı. Toplantının beş gündem maddesinden en çok öne çıkanlar e-spor ve DSÖ oyun bağımlılığı tanılama sistemi oldu.

Yaklaşık 25 ülkeden 40 civarında özel davetlinin katıldığı toplantıya Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi ve Hasan Kalyoncu Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Tolga Arıcak da davetliydi. Toplantılara psikiyatristler, klinik ve bağımlılık psikologları, akademisyenler, araştırmacılar ve Sağlık Bakanlığı bürokratları katılıyor. Oturumlara davet edilenler arasında gözlemciler de bulunuyor. Fas ve Mısır’dan bu yıl ilk kez katılım gerçekleşti. Prof. Dr. Arıcak’ın gözlemlerine göre, Dünya Sağlık Örgütü Davranışsal Bağımlılıkların Halk Sağlığına Etkisi toplantısının bu yıl beş ana gündem maddesi vardı. Birincisi, hükümetlerin oyun davranışlarını yaşlara göre takip etmesi, küçük yaşlardaki çocuklar için önlemler almasıydı. İzleme sistemi hakkında Güney Kore temsilcisi bir sunum yaptı. Bu izleme sisteminde oyunların oynanma oranları, problemli kullanım oranları, ekonomik yönleri (oyunların satışı, ücretleri, vergilendirilmesi), ulusal politikalar, eğitim, önleme ve müdahale gibi konulara değinildi. Bu izleme sistemi daha çok Güney Kore gibi Uzak Doğu ülkelerinde gündeme geliyor ancak insan hakları, kişisel haklar gerekçesiyle Avrupa ülkeleri ve ABD’de böyle bir yaklaşım henüz gözlenmiyor. Japonya oyun bağımlısı gençleri ve çocukları doğa ile iç içe olabilecekleri doğa kamplarına gönderiyor. Güney Kore ise oyun bağımlılığını hastanelerde tedavi etmeye çalışıyor.

E-Spor Riski İçin Ülkeler Nasıl Çözümler Geliştiriyor?

Prof. Dr. Arıcak’ın aktarımlarına göre, toplantının ikinci gündem maddesi e-spor oldu. E-spor ile ilgili üç sunum yapıldı. Hong Kong’taki Sağlık Bakanlığı bürokratı Dr. Thomas Chung, e-spor’un farklı ülkeler tarafından ne kadar desteklendiğini ve yaygınlığını istatistiki verilerle aktardı. Japonya’dan psikiyatrist Takanobu Matsuzaki e-spor ve Japonya’daki uygulamaları anlattı. Prof. Dr. Arıcak toplantıyla ilgili olarak, “Bu sunumda ilk kez 1985 yılında video oyunları ile ilgili bir yarışma düzenlendiğini gördük. İlk defa devlet eliyle bunun oynanmasının Çin, Güney Kore ve Japonya’da gerçekleştiğini görüyoruz, diğer ülkelerde de sonrasında yaygınlaşmış. Üçüncü sunum ise Macaristan Budapeşte’deki ELTE Eötvös Loránd Üniversitesi Psikoloji Fakültesi Dekanı Zsolt Demetrovics’in dünyada bu konuda yazılmış makalelere dair inceleme sunumuydu. Kaç makale yazılmış, bunların kaçı görüş beyan ediyor, kaçı ampirik bilgi içeriyor üzerine bir araştırma yapmış. Birçoğunun sadece derleme makaleler olduğu, genellikle e-sporun ekonomik yönü ile ilgili çalışmalar olduğundan bahsettiğini görüyoruz.” diyor. Prof. Dr. Arıcak’ın aktardığına göre, Nottingham Trent Üniversitesi’nden Mark Griffiths ise e-spor bağımlılığına oyun bağımlılığı değil iş bağımlılığı olarak bakıyor: “İşkolik nasıl para kazanır ve sürekli çalışmak isterse, e-spor’a böyle bir bakış var ama çoğu kişi onunla aynı fikirde değil. Bunun ileride ciddi sağlık sorunu yaratacağını düşünüyor. Ayrıca e-sporun kumar sektörü tarafından destekleneceği de -çünkü işin içine bahis siteleri giriyor- düşünülüyor. Burada dikkat çeken husus, her e-spor oynayan kişi oyun bağımlısı olacak demek değil, bu riski artıran bir faktör olarak ele alınıyor.” Prof. Dr. Arıcak, DSÖ’nün e-spor’un zararlarının farkında olduğunu ancak resmi olarak “Oyun bağımlılığına yol açar, zararlıdır.” gibi bir görüş belirtmediğinin ve böyle bir görüş belirtmek için erken olduğunun altını çiziyor. Araştırmacıların da kendisinin de bu fikri paylaştığını ifade ediyor. Toplantının üçüncü gündem maddesi ise yeni tanılama sistemi olan ICD-11’in doğruluğu, kullanışlılığı, ekonomikliği ile ilgili klinik gözlemler olmuş. Prof. Dr. Arıcak bu gündem maddesiyle ilgili olarak, “Farklı ülkelerden klinisyenler DSM-5 ve ICD-11’in oyun bağımlılığını tanılamada nasıl çalıştığını, benzerlik ve farklılıklarını gösteren bulgularını paylaştılar. Özellikle ICD-11’in DSM-5’e göre tanılamada daha hassas ve seçici bir rol oynadığı görüldü.” diyor.

ICD-11 İçin Kılavuz Hazırlanmalı Mı?

Abu Dabi’de gerçekleşen 6. Dünya Sağlık Örgütü Davranışsal Bağımlılıkların Halk Sağlığına Etkisi toplantısının dördüncü gündem maddesi, DSÖ oyun bağımlılığı tanılama sistemi için kılavuz hazırlamalı mı konusunu gündeme taşımış. Prof. Dr. Arıcak, “Uzmanların tamamı böyle bir kılavuz hazırlanmasının faydalı olacağı konusunda görüş birliğine vardı. Bu konuda özellikle tanılamada yaş kriterinin belirlenmesi ayrıca dikkat çeken bir husustu.” diyor. Toplantının beşinci gündem maddesi ise tüm dünya ülkelerinin oyun bağımlılığını tanılama konusunda ortak kullanabileceği bir tarama ve tanılama ölçeğinin geliştirilmesi çalışmasının sunumu oldu. Prof. Dr. Arıcak, bu madde ile ilgili olarak “Bununla ilgili odak grup çalışmaları yapıldı. Geliştirilecek ölçek nasıl olmalı ve içinde hangi maddeler yer almalı başlıkları açıldı. Türkiye olarak biz de bu ölçeğin geçerlilik ve güvenilirlik çalışmalarına katılacağız. Türkiye’de üniversitelerde geliştirilen, değişik yüksek lisans tezlerinde kullanılan pek çok ölçeğin ICD-11 kriterlerini karşılamadığı ortaya çıktı. Bazı ülkelerde kullanılan ölçekler daha fazla kriteri karşılarken bazı ülkeler bizim gibi daha az kriteri karşılıyor.” açıklamasında bulundu. Özetle, Abu Dabi’deki 6. Dünya Sağlık Örgütü Davranışsal Bağımlılıkların Halk Sağlığına Etkisi toplantısında öne çıkan başlıklar ağırlıklı olarak e-spor ve DSÖ oyun bağımlılığı tanılama sistemi oldu.

Sağlıklı Yaşam

Yaşam Becerileri Bireyi ve Toplumu Korur

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

Stresle Mücadelede Yaşam Becerileri Faktörü

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

Aileyle Sağlıklı İletişim Sağlıklı Kararları Doğurur

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

“Hobiler Bizi Ruhsal Olarak Geliştirir”

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

Hangi Yaşta Hangi Sporu Yapmalı?

1051Ağustos2021
Yaşam

“Sanat ve Kitap Bağımlısıyım”

1051Ağustos2021
Teknoloji Bağımlılığı

YEDAM'dan İnternet Bağımlılığına Özgün Çözümler

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Pandemi Sarmalında Oyun Oynama Bozukluğu

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Ebeveynler Doğru Rol Model Olmalı”

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Oynama Bozukluğunun Tedavisinde Yasaklar Çözüm Değil

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Ulusal Kampanyalar Farkındalık Oluşturuyor”

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Sizi Değil, Siz Onu Kontrol Edin!

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı Hasta Ediyor

1050Temmuz2021
Sağlıklı Yaşam

Artan Obezite, TBMM’nin de Gündeminde

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Türkiye’nin Obeziteyle Mücadelesi

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Obezite, 21’inci Yüzyılın En Önemli Sağlık Sorunudur

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Evde Kalmak Virüsten Korudu, Obeziteyi Artırdı

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

“Pandemi Döneminde Yeme Bozuklukları Arttı”

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

“Besin Örüntüsü Dengeli Olmalı”

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Evde Hareketsiz Kalmayın!

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Ağır Yaşamların Yükü Hafifliyor Mu?

1049Haziran2021
Yaşam

Gidene Üzülmek Yerine Var Olanı Güçlendirmeliyiz

1049Haziran2021
Yaşam

“Babalar Dua Gibidir; Artık Görünmez Olsa Da Dokunur Evladına...”

1049Haziran2021
Bağımlılık

“Sanat ve Spor, Bağımlılıkla Mücadelenin Panzehirleridir”

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Gençlerde Davranışsal Bağımlılıklar Artıyor

1048Mayıs2021
Bağımlılık

“Aile Bağları Ne Kadar Sağlamsa, Bağımlılık Riski O Kadar Azalır”

1048Mayıs2021
Bağımlılık

"Özgürlük ve Sorumluluk Birbirini Tamamlar"

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Anne-Babalar Dikkat! Uzun Süreli Ekran Maruziyeti Nelere Yol Açıyor?

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Yeşilay Gençlerin, Gençler Yeşilay’ın Yanında!

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Geleceğin Olimpiyat Şampiyonları TOHM’da Yetişiyor

1048Mayıs2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Bağımlı Kişi, İnterneti Bir Kaçış Yöntemi Olarak Kullanıyor”

1047Nisan2021
Bağımlılık

Anne Babaya Güvenli Bağlanma Bağımlılıktan Korur

1047Nisan2021
Bağımlılık

“Öz Saygısı Düşük Bireylerde Bağımlılık Riski Daha Fazladır”

1047Nisan2021
Bağımlılık

Pandemi Sürecinde Kaygı Bozukluğu Arttı

1047Nisan2021
Bağımlılık

Sosyal Kaygı İnternet Bağımlılığını Tetikliyor

1047Nisan2021
Yaşam

Buz Hokeyi Sayesinde “Tek Yürek” Oldular: Bağımlılıktan Kurtuldular

1047Nisan2021
Teknoloji Bağımlılığı

Dijital Çağın Hastalığı: Yeni Nesil Bağımlılıklar

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

Yasa Dışı Kumar ve Bahisle Hukuksal Mücadele

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

Sevgi ve İlgi Bağımlılıklardan Korur

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Bağımlılık Tüm Aileyi Etkileyen Bir Hastalıktır”

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Dijitalleşme Aile İçi İlişkilerin Kalitesini Düşürüyor”

1046Mart2021
Yaşam

“Pandemiden Ders Çıkararak Geleceğimizi Kurtarabiliriz”

1046Mart2021
Tütün Bağımlılığı

“Kampanyalar Sigara Endüstrisinin Gerçek Yüzünü Gösteriyor”

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

"Tütün Fiyatları ve Vergiler Düşürülmemelidir"

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

“Elektronik Sigara Kullanmak, Marka Değiştirerek Sigara Kullanımına Devam Etmek Gibidir”

1045Mart2021
Tütün Bağımlılığı

“Sigarayı Bırakmak Kanser Riskini Azaltır”

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

Pandemide Sigara İçme Oranları Düştü

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

"Çocuğunuzun ‘Hayır’ Deme Becerisini Geliştirin"

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

Tütün Bağımlılığına Karşı YEDAM Desteği

1045Şubat2021
Madde Bağımlılığı

Madde Bağımlılığı COVID-19'u Tetikliyor

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

"Bağımlılık Tedavisi Ertelenmemeli, Güçlendirilmeli"

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

“Madde Bağımlılığının Gerçek Tedavisi Rehabilitasyondur”

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

Zehir Tacirlerinin Pandemi Fırsatçılığı

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

Her İki Madde Bağımlısından Biri Depresyonda

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

"Online Terapi, Kişileri Madde Kullanımından Uzak Tuttu"

1044Ocak2021
Sağlıklı Yaşam

“Gençlik İnsan Hayatının En Zor Dönemidir”

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

Doğru Rol Model Olmak Önemli

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

“Spor ve Sanat Tedavi Edicidir”

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

Mutluluk Ailede Başlar

1043Mutluluk Ailede Başlar2020
Sağlıklı Yaşam

“Depresyon, Gündelik Bir Keyifsizlik Hali Değildir”

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

Beslenme Anlayışı Ailede Şekilleniyor

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

“Organik Beslenmeye Mucizevi Bir Anlam Yüklenilmemeli”

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

Bir Tür Yeme Bozukluğu: Ortoreksiya Nevroza

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

Tarladan Sofraya Uzanan Bir Zincir: Gıda Güvenliği

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

“Tarımsal Üretimi Tüketici Davranışları Belirleyecek”

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

Ekolojik Yaşam Arayışları

1042Kasım2020
Teknoloji Bağımlılığı

“Çocuklarımızı Korumakla Yükümlüyüz”

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Bağımlılığı Nelere Yol Açıyor?

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Bağımlılığı Yetişkinleri de Buluyor

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

"Ticari Kaygılar Çocukları Korumanın Önüne Geçiyor"

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

"Yasak Koyarak Çocuğunuzu Bağımlılıktan Koruyamazsınız"

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Bağımlılığının Karanlık Yüzü

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Davranışsal Bağımlılıklara YEDAM Desteği

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Bütün Aile Toplanalım, Ekranları Unutalım

1041Ekim2020
Eğitim

"Eğitimin Sürekliliği Sağlanmalı"

1040Eylül2020
Yaşam

“Çocuklarınıza Onları Önemsediğinizi Hissettirin”

1040Eylül2020
Eğitim

Bu Sefer Ziller Ebeveynler İçin Mi Çalıyor?

1040Eylül2020
Eğitim

Okul Fobisi Sizi Korkutmasın!

1040Eylül2020
Eğitim

Okula Yeni Başlayanların Pandemiyle İmtihanı

1040Eylül2020
Eğitim

Okullar Sağlık Tedbirleri İle Açılıyor

1040Eylül2020
Eğitim

Yeşilay Eğitim Faaliyetleri Hız Kesmiyor

1040Eylül2020
Alkol Bağımlılığı

Gençlerde Alkol Bağımlılığında Önemli Bir Basamak: Sosyal İçicilik

1039Ağustos2020
Alkol Bağımlılığı

Alkol Bağımlılığı Nedir, Nasıl Başlar, Nasıl Tedavi Edilir?

1039Ağustos2020
Alkol Bağımlılığı

Nöroloji Alkolün Güvenli Sınırı Yok Diyor!

1039Ağustos2020
Bağımlılık

Pandemi Bağımlılıkları Tetikledi

1039Ağustos2020
Alkol Bağımlılığı

Alkol Vücuda Neler Yapıyor?

1039Ağustos2020
Yaşam

“İyiliğin Kanatlarına Tutunmaya Her Zamankinden Çok İhtiyacımız Var”

1038Temmuz2020
Yaşam

Pandemi Günlerinde Dayanışmanın Çarpan Etkisi: Vefa Sosyal Destek Grubu

1038Temmuz2020
Yaşam

Türkiye’de Afet Yönetimi ve Gönüllülük

1038Temmuz2020
Yaşam

"İnsan"ın En Zor Anında 152 Yıldır Hep O Var: Türk Kızılay

1038Temmuz2020
Yaşam

Bağımlılığa Karşı "Gönüllü" Mücadelenin Adı; Yeşilay

1038Temmuz2020
Yaşam

Bir Ömür Boyu Yeşilaylı Olanlar…

1038Temmuz2020
Yaşam

Gönüllü Olmak Hem Sizi Hem De Dünyayı Değiştirir

1038Temmuz2020
Yaşam

Vakıf ve Gönüllülük Üzerine

1038Temmuz2020
Teknoloji Bağımlılığı

"Teknoloji Kullanımı Stresi Artırıyor"

1037Haziran2020
Teknoloji Bağımlılığı

Pandemi Günlerinde "Teknoloji" Dost Mu, Düşman Mı?

1037Haziran2020
Teknoloji Bağımlılığı

Koronavirüs Dijital Bağımlığı Tetikledi

1037Haziran2020
Yaşam

"Evden Çalışma Modeli B Planı Olarak Elimizde"

1037Haziran2020
Yaşam

10 Soruda Koronavirüs Sonrası Küresel Sistem

1037Haziran2020
Alkol Bağımlılığı

"Şişenini Dibi"nden Görünenler

1032Ocak2020
Alkol Bağımlılığı

İpler Senin Elinde Alkole Hayır De!

1032Ocak2020
Tütün Bağımlılığı

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: "Sigarayı Bugün Bıraksanız Yarın Covid-19 Riskiniz Azalır"

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Diyetisyen Derya Zünbülcan: "Esas Risk, Yanlış Beslenme"

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

"Koronafobi" Virüsten Daha Hızlı Yayılıyor

1036Mayıs2020
Eğitim

Hayat da Eğitim de Eve Sığar

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Korona Günlerinde Ev Hayatı

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Sağlıklı Yaşam İçin Sporla “Evde Kal”

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Doğal Dezenfeksiyon Aracı: Güneş

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

El Hijyeni Virüsten Korur

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Evde Düzen İçin İpuçları

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Bahane Yok! Oyun Vakti

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Asıl Soru Şu; Bağışıklık Sistemimizi Nasıl Koruruz?

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

"Dengeli Beslenme Sizi Mutlu Eder"

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Daha İyi Bir Yaşam İçin Sadeleşin

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Doğal Yaşamda Sürdürülebilirlik Önemli

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Aşılama Yalnızca Kişiyi Değil Toplumu da Koruyor

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Bitkilerin İyileştirme Gücü Hakkında Her Şey

1035Nisan2020
Teknoloji Bağımlılığı

Gençlikve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu: "E-sporun en büyük riski, dijital bağımlılıktır"

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

DSÖ’nün Gündeminde E-spor ve Oyun Bağımlılığı Var

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

E-Spor Obeziteye Neden Oluyor

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

Dijital Oyun Nasıl E-spor Oldu?

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

Prof. Dr. Tolga Arıcak: E-Spor Bağımlılık Riskini Artıracak

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

Yeşilay Genel Başkanı Prof. Dr. Mücahit Öztürk: Dijital oyunların e-spor olarak anılmasına itirazımız var

1031Aralık2019
Tütün Bağımlılığı

Amaçları Daha Fazla İnsanı Bağımlı Yapmak

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

E-Sigara Can Almaya Devam Ediyor

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

E-Sigara da Sigara Kadar Zararlı

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

Doç. Dr. Toker Ergüder: E-Sigara, En Az Sigara Kadar Bağımlılık Yapıyor

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

Elektronik Sigara ile Yasal Mücadele

1030Kasım2019