1041
Teknoloji Bağımlılığı

Davranışsal Bağımlılıklara YEDAM Desteği

Burçin ŞENEL

Yeşilay Danışmanlık Merkezi (YEDAM), 2018 yılından bu yana özellikle internet, oyun ve kumar bağımlılığı konusunda danışanlara psikolojik ve sosyal destek sağlıyor. YEDAM tüm bağımlılık türlerinde olduğu gibi davranışsal bağımlılıkla mücadelede de danışanlara rehber olup, onların özlem duydukları hayata kavuşmasına katkı sağlıyor.

YEDAM’lar konusunda uzman kişiler ve geliştirilmiş modüller eşliğinde, alandaki gelişim ve değişimleri de yakından takip ederek kendisini sürekli güncelleyen çalışmalar yürütüyor. YEDAM Ümraniye’de klinik psikolog olarak görev yapan Fatihcan Öncü, davranışsal bağımlılığın tanımını ve hangi bağımlılıkların davranışsal bağımlılık sınıfına girdiğini şu sözlerle aktarıyor: “Bağımlılık denilince insanların aklına genelde alkol, madde veya sigara geliyor ancak psikiyatri ve psikoloji otoriteleri yapılan bilimsel çalışmaların da neticesinde 2013 yılından bu yana davranışsal bağımlılık kavramını kabul etmiş ve bu alanda tanı ve tedavi metotları üzerinde çalışmalar son derece hız kazanmıştır. Davranışsal bağımlılıklarda kişi bir madde olmadan belirli bir davranışı gerçekleştirerek beyindeki ödül-haz mekanizmasını aktive eder ve zaman içinde bağımlılık gelişir. Son zamanlarda artış göstermiş olmakla birlikte pek çok davranışsal bağımlılık türü bulunmaktadır. Bunlardan bazılar; internet bağımlılığı, kumar bağımlılığı, alışveriş bağımlılığı, ilişki bağımlılığı, egzersiz bağımlılığıdır.”

Davranışsal bağımlılığın pek çok belirtisi bulunuyor ancak günlük hayatta ve klinik gözlemler sonucu en çok bilinen belirtiler şöyle sıralanıyor: davranışı sürekli olarak yapma ihtiyacı, davranışa planlanandan daha uzun süre ve sık devam etmek, zamanın çoğunu davranışla meşgul olarak geçirmek, davranışı kontrol etme, bırakma ya da azaltma konusunda başarısız girişimler, iş, aile ve akademik başarıda olumsuz sonuçlar, aynı etkiyi alabilmek için davranışın sıklığını ve miktarını artırmak, davranış yapılmadığında kişinin gergin, huzursuz, sıkıntılı hissetmesi.

PSİKOLOJİK VE SOSYAL DESTEK VERİLİYOR
Davranışsal bağımlılık denilince çoğu kişinin aklına kumar, şans oyunları gibi dışlanan bağımlılıklar geliyor ancak alışveriş ve yeme-içme gibi günlük yaşantımızda çokça görülen bağımlılıkların da farkına varılması ve önüne geçilmesi gerekiyor. Davranışsal bağımlılıklar ulaşılması ve gerçekleştirilmesi kolay eylemler sonucunda ortaya çıktığı için, pek çok kişinin karşı karşıya olduğu bir risk oluşturuyor. Bunlar arasında internet ve alışveriş bağımlılığı gibi bağımlılıklar da bulunuyor. Klinik Psikolog Fatihcan Öncü, internet kullanmanın ya da internetten alışveriş yapmanın sosyal, ekonomik alanlarda kişinin işlevselliğini bozmaya başlaması durumunda mutlaka bir uzman desteği alınması gerektiğini vurguluyor.

2018 yılında YEDAM’da başlayan pilot çalışmalar danışanlara sağlanan psikolojik ve sosyal destekle birlikte ilerliyor, gerekli görülen durumlarda özellikle de eşlik eden bir psikopatoloji var ise danışan ilaç desteği için yönlendiriliyor. Böylece üç ayaklı ve kapsamlı bir süreç yürütülüyor. Yüz yüze görüşmelerin yapıldığı YEDAM’larda ileride grup terapileri düzenlenmesi de planlanıyor. Öncü, davranışsal bağımlılık tedavi yöntemlerini şöyle ifade ediyor: “2018 yılından bu yana bu alanlarda uzman psikologlar ve sosyal hizmet uzmanları hizmet vermekte; biyolojik, psikolojik ve sosyal bir hastalık olan bağımlılığın psikolojik ve sosyal ayaklarında destek verirken biyolojik destek için de gerekli yönlendirmeleri gerçekleştirmekteyiz. YEDAM’da ömür boyu süren bir hastalık olan bağımlılığın tedavi yöntemi, belirli bir aşama kaydedilip görüşme sıklıkları azaltıldıktan sonra dahi danışanların takip edilmesiyle gerçekleşiyor. YEDAM’da danışanlar ihtiyaç duydukları noktalarda diledikleri zaman tekrar başvurabiliyor ve takip eden uzman da gerekli görürse sürece yeniden devam edebiliyor.”

“BAĞIMLILIK BİR AİLE HASTALIĞIDIR”
Davranışsal bağımlılık tedavisinde sadece bağımlıyı değil ailesinin de tedaviye dahil olduğunu aktaran Klinik Psikolog Fatihcan Öncü, “Bağımlılık bir aile hastalığıdır ve bağımlı bireyi etkilediği kadar ailesini de etkilemektedir. Dolayısıyla danışanın tedaviye ortak olmadığı durumlarda danışanı tedaviye ortak etmek ve bağımlı bireye nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda farkındalık oluşturmak için ailelerle de çalışmaktayız. Ailenin tedaviye ortak olduğu durumlarda başarı oranı çok daha fazla olmaktadır.” diyor.

Klinik Psikolog Fatihcan Öncü, oyun bağımlılığı konusunda da destek sunan YEDAM’a başvuran bir danışanın öyküsünü bizlerle paylaşıyor:
“19 yaşında bir danışan, ailesinin ısrarı sonucu YEDAM’a başvurdu. Yapılan ön görüşmede ailesinin zoruyla geldiğini, hayatından memnun olduğunu ve değişmek istemediğini dile getirdi. Günde ortalama 10-12 saat oyun oynamaktaydı. Oyundaki sanal arkadaşlıkları dışında yalnızca bir arkadaşının olduğunu, onunla da en çok ortak oynadıkları oyunda iletişim kurduğunu dile getiriyordu. Birkaç yıldır e-spora merak sardığını ve bu alanda ilerlemek istediğini, üniversite eğitimini bu yüzden önemsemediğini ifade ediyordu. Şu an oyundan ayda 300 ila 500 lira arası gelir elde ettiğini ve bu gelir için aynı oyunu yaklaşık olarak iki yıldır oynadığını ifade etti. İlerleyen görüşmelerde danışanın durumuyla ilgili farkındalığı artırılırken, gerçek hayat ile sanal hayat arasındaki uçurumun azaltılması sonucunda hayatında meydana gelebilecek değişimler konusunda bilgilendirildi ve bu değişimlerle nasıl başa çıkacağı konusunda psikolojik destek verildi. Gelinen noktada birey kullanım süresini 5 saate indirirken, eğitimine ağırlık vererek ve oyundan kazandığı paradan çok daha fazlasını zaten bilgisayar başında kaybettiğini gördü. Danışan, ilk seanslarda ailesi ile görüşmemizi istememiş olsa da sonradan kabul etti. Aileyle yapılan görüşmeler sonrasında, aralarında var olan iletişim problemi üzerine çalışılarak, birlikte etkin ve kaliteli vakit geçirmeleri için sosyal hizmet uzmanı görüşmesi planlandı. Aile ile iletişimin artması ve sorunların azalması danışanın ruh hali üzerinde büyük etki yaratırken, depresif duygu durumunun giderek azalma eğilimi gösterdiği görüldü. Daha gerçekçi hedefler üzerine konuşulup ilgisi olan yazılım eğitimi için neler yapması gerektiği konusunda bilgilendirildi. Böylelikle var olan bir bilgi birikimiyle ilgi ve alakası olumlu bir yöne aktarıldı, danışanın hem akademik hem de sosyal anlamda gelişimi sağlandı.”

KLİNİK PSİKOLOG FATİHCAN ÖNCÜ KİMDİR?
Doğuş Üniversitesi Psikoloji ve Klinik Psikoloji bölümünden mezun oldu. İki yılı gönüllü, üç yılı gönüllü profesyonel olmak üzere, beş yıldır Yeşilay ailesinde bulunuyor. Stajını Fransız Lape Hastanesinde tamamlayan Klinik Psikolog Fatihcan Öncü, bilişsel davranışçı terapi, farkındalık terapisi, ölüm ve yas terapisi, zaman yönetimi, stres yönetimi gibi alanlarda eğitimler aldı. Öncü, halen YEDAM Ümraniye’de klinik psikolog olarak görev yapıyor.

Sağlıklı Yaşam

Yaşam Becerileri Bireyi ve Toplumu Korur

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

Stresle Mücadelede Yaşam Becerileri Faktörü

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

Aileyle Sağlıklı İletişim Sağlıklı Kararları Doğurur

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

“Hobiler Bizi Ruhsal Olarak Geliştirir”

1051Ağustos2021
Sağlıklı Yaşam

Hangi Yaşta Hangi Sporu Yapmalı?

1051Ağustos2021
Yaşam

“Sanat ve Kitap Bağımlısıyım”

1051Ağustos2021
Teknoloji Bağımlılığı

YEDAM'dan İnternet Bağımlılığına Özgün Çözümler

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Pandemi Sarmalında Oyun Oynama Bozukluğu

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Ebeveynler Doğru Rol Model Olmalı”

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Oynama Bozukluğunun Tedavisinde Yasaklar Çözüm Değil

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Ulusal Kampanyalar Farkındalık Oluşturuyor”

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Sizi Değil, Siz Onu Kontrol Edin!

1050Temmuz2021
Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı Hasta Ediyor

1050Temmuz2021
Sağlıklı Yaşam

Artan Obezite, TBMM’nin de Gündeminde

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Türkiye’nin Obeziteyle Mücadelesi

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Obezite, 21’inci Yüzyılın En Önemli Sağlık Sorunudur

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Evde Kalmak Virüsten Korudu, Obeziteyi Artırdı

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

“Pandemi Döneminde Yeme Bozuklukları Arttı”

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

“Besin Örüntüsü Dengeli Olmalı”

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Evde Hareketsiz Kalmayın!

1049Haziran2021
Sağlıklı Yaşam

Ağır Yaşamların Yükü Hafifliyor Mu?

1049Haziran2021
Yaşam

Gidene Üzülmek Yerine Var Olanı Güçlendirmeliyiz

1049Haziran2021
Yaşam

“Babalar Dua Gibidir; Artık Görünmez Olsa Da Dokunur Evladına...”

1049Haziran2021
Bağımlılık

“Sanat ve Spor, Bağımlılıkla Mücadelenin Panzehirleridir”

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Gençlerde Davranışsal Bağımlılıklar Artıyor

1048Mayıs2021
Bağımlılık

“Aile Bağları Ne Kadar Sağlamsa, Bağımlılık Riski O Kadar Azalır”

1048Mayıs2021
Bağımlılık

"Özgürlük ve Sorumluluk Birbirini Tamamlar"

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Anne-Babalar Dikkat! Uzun Süreli Ekran Maruziyeti Nelere Yol Açıyor?

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Yeşilay Gençlerin, Gençler Yeşilay’ın Yanında!

1048Mayıs2021
Bağımlılık

Geleceğin Olimpiyat Şampiyonları TOHM’da Yetişiyor

1048Mayıs2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Bağımlı Kişi, İnterneti Bir Kaçış Yöntemi Olarak Kullanıyor”

1047Nisan2021
Bağımlılık

Anne Babaya Güvenli Bağlanma Bağımlılıktan Korur

1047Nisan2021
Bağımlılık

“Öz Saygısı Düşük Bireylerde Bağımlılık Riski Daha Fazladır”

1047Nisan2021
Bağımlılık

Pandemi Sürecinde Kaygı Bozukluğu Arttı

1047Nisan2021
Bağımlılık

Sosyal Kaygı İnternet Bağımlılığını Tetikliyor

1047Nisan2021
Yaşam

Buz Hokeyi Sayesinde “Tek Yürek” Oldular: Bağımlılıktan Kurtuldular

1047Nisan2021
Teknoloji Bağımlılığı

Dijital Çağın Hastalığı: Yeni Nesil Bağımlılıklar

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

Yasa Dışı Kumar ve Bahisle Hukuksal Mücadele

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

Sevgi ve İlgi Bağımlılıklardan Korur

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Bağımlılık Tüm Aileyi Etkileyen Bir Hastalıktır”

1046Mart2021
Teknoloji Bağımlılığı

“Dijitalleşme Aile İçi İlişkilerin Kalitesini Düşürüyor”

1046Mart2021
Yaşam

“Pandemiden Ders Çıkararak Geleceğimizi Kurtarabiliriz”

1046Mart2021
Tütün Bağımlılığı

“Kampanyalar Sigara Endüstrisinin Gerçek Yüzünü Gösteriyor”

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

"Tütün Fiyatları ve Vergiler Düşürülmemelidir"

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

“Elektronik Sigara Kullanmak, Marka Değiştirerek Sigara Kullanımına Devam Etmek Gibidir”

1045Mart2021
Tütün Bağımlılığı

“Sigarayı Bırakmak Kanser Riskini Azaltır”

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

Pandemide Sigara İçme Oranları Düştü

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

"Çocuğunuzun ‘Hayır’ Deme Becerisini Geliştirin"

1045Şubat2021
Tütün Bağımlılığı

Tütün Bağımlılığına Karşı YEDAM Desteği

1045Şubat2021
Madde Bağımlılığı

Madde Bağımlılığı COVID-19'u Tetikliyor

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

"Bağımlılık Tedavisi Ertelenmemeli, Güçlendirilmeli"

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

“Madde Bağımlılığının Gerçek Tedavisi Rehabilitasyondur”

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

Zehir Tacirlerinin Pandemi Fırsatçılığı

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

Her İki Madde Bağımlısından Biri Depresyonda

1044Ocak2021
Madde Bağımlılığı

"Online Terapi, Kişileri Madde Kullanımından Uzak Tuttu"

1044Ocak2021
Sağlıklı Yaşam

“Gençlik İnsan Hayatının En Zor Dönemidir”

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

Doğru Rol Model Olmak Önemli

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

“Spor ve Sanat Tedavi Edicidir”

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

Mutluluk Ailede Başlar

1043Mutluluk Ailede Başlar2020
Sağlıklı Yaşam

“Depresyon, Gündelik Bir Keyifsizlik Hali Değildir”

1043Aralık2020
Sağlıklı Yaşam

Beslenme Anlayışı Ailede Şekilleniyor

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

“Organik Beslenmeye Mucizevi Bir Anlam Yüklenilmemeli”

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

Bir Tür Yeme Bozukluğu: Ortoreksiya Nevroza

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

Tarladan Sofraya Uzanan Bir Zincir: Gıda Güvenliği

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

“Tarımsal Üretimi Tüketici Davranışları Belirleyecek”

1042Kasım2020
Sağlıklı Yaşam

Ekolojik Yaşam Arayışları

1042Kasım2020
Teknoloji Bağımlılığı

“Çocuklarımızı Korumakla Yükümlüyüz”

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Bağımlılığı Nelere Yol Açıyor?

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Bağımlılığı Yetişkinleri de Buluyor

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

"Ticari Kaygılar Çocukları Korumanın Önüne Geçiyor"

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

"Yasak Koyarak Çocuğunuzu Bağımlılıktan Koruyamazsınız"

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Oyun Bağımlılığının Karanlık Yüzü

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Davranışsal Bağımlılıklara YEDAM Desteği

1041Ekim2020
Teknoloji Bağımlılığı

Bütün Aile Toplanalım, Ekranları Unutalım

1041Ekim2020
Eğitim

"Eğitimin Sürekliliği Sağlanmalı"

1040Eylül2020
Yaşam

“Çocuklarınıza Onları Önemsediğinizi Hissettirin”

1040Eylül2020
Eğitim

Bu Sefer Ziller Ebeveynler İçin Mi Çalıyor?

1040Eylül2020
Eğitim

Okul Fobisi Sizi Korkutmasın!

1040Eylül2020
Eğitim

Okula Yeni Başlayanların Pandemiyle İmtihanı

1040Eylül2020
Eğitim

Okullar Sağlık Tedbirleri İle Açılıyor

1040Eylül2020
Eğitim

Yeşilay Eğitim Faaliyetleri Hız Kesmiyor

1040Eylül2020
Alkol Bağımlılığı

Gençlerde Alkol Bağımlılığında Önemli Bir Basamak: Sosyal İçicilik

1039Ağustos2020
Alkol Bağımlılığı

Alkol Bağımlılığı Nedir, Nasıl Başlar, Nasıl Tedavi Edilir?

1039Ağustos2020
Alkol Bağımlılığı

Nöroloji Alkolün Güvenli Sınırı Yok Diyor!

1039Ağustos2020
Bağımlılık

Pandemi Bağımlılıkları Tetikledi

1039Ağustos2020
Alkol Bağımlılığı

Alkol Vücuda Neler Yapıyor?

1039Ağustos2020
Yaşam

“İyiliğin Kanatlarına Tutunmaya Her Zamankinden Çok İhtiyacımız Var”

1038Temmuz2020
Yaşam

Pandemi Günlerinde Dayanışmanın Çarpan Etkisi: Vefa Sosyal Destek Grubu

1038Temmuz2020
Yaşam

Türkiye’de Afet Yönetimi ve Gönüllülük

1038Temmuz2020
Yaşam

"İnsan"ın En Zor Anında 152 Yıldır Hep O Var: Türk Kızılay

1038Temmuz2020
Yaşam

Bağımlılığa Karşı "Gönüllü" Mücadelenin Adı; Yeşilay

1038Temmuz2020
Yaşam

Bir Ömür Boyu Yeşilaylı Olanlar…

1038Temmuz2020
Yaşam

Gönüllü Olmak Hem Sizi Hem De Dünyayı Değiştirir

1038Temmuz2020
Yaşam

Vakıf ve Gönüllülük Üzerine

1038Temmuz2020
Teknoloji Bağımlılığı

"Teknoloji Kullanımı Stresi Artırıyor"

1037Haziran2020
Teknoloji Bağımlılığı

Pandemi Günlerinde "Teknoloji" Dost Mu, Düşman Mı?

1037Haziran2020
Teknoloji Bağımlılığı

Koronavirüs Dijital Bağımlığı Tetikledi

1037Haziran2020
Yaşam

"Evden Çalışma Modeli B Planı Olarak Elimizde"

1037Haziran2020
Yaşam

10 Soruda Koronavirüs Sonrası Küresel Sistem

1037Haziran2020
Alkol Bağımlılığı

"Şişenini Dibi"nden Görünenler

1032Ocak2020
Alkol Bağımlılığı

İpler Senin Elinde Alkole Hayır De!

1032Ocak2020
Tütün Bağımlılığı

Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: "Sigarayı Bugün Bıraksanız Yarın Covid-19 Riskiniz Azalır"

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Diyetisyen Derya Zünbülcan: "Esas Risk, Yanlış Beslenme"

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

"Koronafobi" Virüsten Daha Hızlı Yayılıyor

1036Mayıs2020
Eğitim

Hayat da Eğitim de Eve Sığar

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Korona Günlerinde Ev Hayatı

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Sağlıklı Yaşam İçin Sporla “Evde Kal”

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Doğal Dezenfeksiyon Aracı: Güneş

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

El Hijyeni Virüsten Korur

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Evde Düzen İçin İpuçları

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Bahane Yok! Oyun Vakti

1036Mayıs2020
Sağlıklı Yaşam

Asıl Soru Şu; Bağışıklık Sistemimizi Nasıl Koruruz?

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

"Dengeli Beslenme Sizi Mutlu Eder"

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Daha İyi Bir Yaşam İçin Sadeleşin

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Doğal Yaşamda Sürdürülebilirlik Önemli

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Aşılama Yalnızca Kişiyi Değil Toplumu da Koruyor

1035Nisan2020
Sağlıklı Yaşam

Bitkilerin İyileştirme Gücü Hakkında Her Şey

1035Nisan2020
Teknoloji Bağımlılığı

Gençlikve Spor Bakanı Mehmet Muharrem Kasapoğlu: "E-sporun en büyük riski, dijital bağımlılıktır"

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

DSÖ’nün Gündeminde E-spor ve Oyun Bağımlılığı Var

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

E-Spor Obeziteye Neden Oluyor

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

Dijital Oyun Nasıl E-spor Oldu?

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

Prof. Dr. Tolga Arıcak: E-Spor Bağımlılık Riskini Artıracak

1031Aralık2019
Teknoloji Bağımlılığı

Yeşilay Genel Başkanı Prof. Dr. Mücahit Öztürk: Dijital oyunların e-spor olarak anılmasına itirazımız var

1031Aralık2019
Tütün Bağımlılığı

Amaçları Daha Fazla İnsanı Bağımlı Yapmak

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

E-Sigara Can Almaya Devam Ediyor

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

E-Sigara da Sigara Kadar Zararlı

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

Doç. Dr. Toker Ergüder: E-Sigara, En Az Sigara Kadar Bağımlılık Yapıyor

1030Kasım2019
Tütün Bağımlılığı

Elektronik Sigara ile Yasal Mücadele

1030Kasım2019